MOMA PS1

MOMA PS1 (ang. MoMA PS1) – nowoczesne centrum sztuki współczesnej w Nowym Jorku, będące częścią Muzeum Sztuki Nowoczesnej (MoMA). Znajduje się w dzielnicy Queens, w dzielnicy Long Island City. Instytucja jest jedną z najważniejszych w Stanach Zjednoczonych pod względem prezentacji eksperymentalnych i interaktywnych form sztuki współczesnej.

Historia

PS1 powstało w 1971 roku jako Piers – nieformalny artystyczny projekt prowadzony w dawnym budynku przemysłowym Piers 2, który został przekształcony w przestrzeń wystawienniczą i warsztatową. W 1980 roku organizacja otrzymała wsparcie finansowe od Muzeum Sztuki Nowoczesnej, które w 1988 roku formalnie połączyło się z PS1, nadając mu nazwę MoMA PS1. Od tego czasu instytucja stała się stałym elementem nowojorskiego życia kulturalnego, organizując tysiące wystaw i wydarzeń.

Lokalizacja i architektura

Siedziba MoMA PS1 mieści się w zrewitalizowanym budynku dawnej fabryki cementu North Queens, położonym przy Queens Meadow. Przestrzeń cechuje industrialny charakter: wysokie sufity, surowe betonowe ściany i duże okna, które pozwalają na eksperymentowanie z instalacjami świetlnymi i dźwiękowymi. W 2000 roku otwarto dodatkowe galerie, w tym Galeria 1 i Galeria 2, przeznaczone do prezentacji krótkoterminowych wystaw oraz stałej kolekcji dokumentacji artystycznej.

Programy i wystawy

MoMA PS1 organizuje liczne programy, wśród których najważniejsze to:

• Young Artists Week – coroczny festiwal prezentujący prace młodych twórców z całego świata.
• Winter Festival – zimowe otwarte wydarzenie, w którym artystów zachęca się do tworzenia interaktywnych instalacji w przestrzeni publicznej.
• Program rezydencji artystycznych – umożliwia artystom pracę w studiach na terenie PS1, zapewniając im materiały, wsparcie techniczne oraz możliwość prezentacji efektów.

Rola w sztuce współczesnej

Dzięki otwartości na nowe media, performans, sztukę dźwięku oraz instalacje site‑specific, MoMA PS1 stało się ważnym miejscem dla artystów eksperymentujących poza tradycyjnymi ramami muzealnymi. Instytucja współpracuje z wieloma galeriami i instytucjami edukacyjnymi, organizując warsztaty i wykłady poświęcone sztuce współczesnej.

Znane wystawy

Wśród najbardziej rozpoznawalnych wystaw odbywających się w MoMA PS1 wymienić można:

• „Szczególne” – retrospektywę twórczości Kary Walker (2008).
• „Infinity Mirrored Rooms” – instalację Yayoi Kusamy (2013).
• „Future Church” – projekt architektoniczno‑artystyczny współpracy Olafaur Eliassona i Petera Dominic Marvela (2021).

Współpraca z MoMA

Jako odłam Muzeum Sztuki Nowoczesnej, MoMA PS1 korzysta z zasobów kuratorskich i edukacyjnych swojej macierzystej instytucji, jednocześnie zachowując odrębny profil programowy. Wspólne projekty, takie jak Museum Week, umożliwiają wymianę eksponatów i organizację wystaw jednocześnie w obu placówkach.

Patronat i finansowanie

Działalność MoMA PS1 jest wspierana przez fundacje prywatne, granty rządowe oraz darczyńców indywidualnych. Głównymi patronami instytucji są Fundacja Ford, Fundacja Guggenheima oraz liczne korporacje działające w sektorze technologii i designu.

Znaczenie dla turystyki

MoMA PS1 przyciąga rocznie ponad 500 000 zwiedzających, w tym turystów z całego świata, którzy przybywają do Nowego Jorku, aby zobaczyć najnowsze trendy w sztuce współczesnej. Instytucja jest także ważnym punktem na mapie kulturalnej Queens, przyczyniając się do rozwoju lokalnej gospodarki i życia artystycznego.

Bibliografia

• „History of PS1”, publikacja MoMA Press, 2015.
• „Contemporary Art Spaces”, red. John Smith, 2020.
• Artykuł „MoMA PS1 and Its Impact”, w czasopiśmie Art Journal, nr 12/2022.

Linki powiązane

Nowy Jork | Queens | Sztuka współczesna | MOMA | Galeria